وَ إِذا أُنْزِلَتْ و چون فرستاده شود سُورَةٌ سورتى از قرآن به تمام يا بعضى چه سوره را بر هر دو اطلاق مىكنند و بر هر تقدير چون سوره نازل گردد أَنْ آمِنُوا بِاللَّهِ به‌آنكه ايمان آريد به خداى وَ جاهِدُوا مَعَ رَسُولِهِ و جهاد كنيد در خدمت پيغمبر ص او اسْتَأْذَنَكَ دستورى جويند از تو در باز ايستادن أُولُوا الطَّوْلِ خداوندان مال و توانائى مِنْهُمْ از منافقان وَ قالُوا و گويند ذَرْنا بگذار ما را و با خود به لشكر مبر نَكُنْ تا باشيم مَعَ الْقاعِدِينَ با نشستگان در خانها رَضُوا خورسند شدند و راضى گشتند بِأَنْ يَكُونُوا به‌آنكه باشند مَعَ الْخَوالِفِ با زنان و بازپس‌ماندگان وَ طُبِعَ و مهر نهاده شده است عَلى قُلُوبِهِمْ بر دلهاى ايشان از نفاق فَهُمْ لا يَفْقَهُونَ پس ايشان فهم نمىكنند آن چيز را كه در جهادست از انوار سعادت و آن را كه در تخلفست از آثار شقاوت لكِنِ الرَّسُولُ ليكن فرستاده خداى وَ الَّذِينَ آمَنُوا و آنان كه ايمان آورده‌اند مَعَهُ با او يعنى در خدمت او جاهَدُوا جهاد كردند بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ بمالها و نفسهاى خود وَ أُولئِكَ و آن گروه لَهُمُ الْخَيْراتُ مر ايشان راست نيكوئيهاى هر دو يعنى غنيمت و نصرت در دنيا و بهشت و كرامت در عقبى وَ أُولئِكَ و آن گروه هُمُ الْمُفْلِحُونَ ايشانند فيروزىيافتگان و به مقصود رسيدگان أَعَدَّ اللَّهُ لَهُمْ آماده ساخته است خداى براى ايشان جَنَّاتٍ تَجْرِي بوستانها كه مىرود مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ از زير مساكن اهالى آن جوئيها خالِدِينَ فِيها جاويد ماندگانند در آن ذلِكَ آنست الْفَوْزُ الْعَظِيمُ رستگارى بزرگ و فيروزى تمام وَ جاءَ الْمُعَذِّرُونَ و آمدند در وقت توجه به غزوه تبوك عذرگويندگان مِنَ الْأَعْرابِ از باديه‌نشينان يعنى اسد و غطفان كه عذر گفتند از قلت مال و كثرت عيال يا رهط عامر بن طفيل كه اعتذار كردند به‌آنكه اگر ما به غزا مىآئيم بنى طى اهالى و مواشى ما را غارت مىكنند و اين عذرها گفتند لِيُؤْذَنَ لَهُمْ تا دستورى دهد مر ايشان را در تخلف وَ قَعَدَ الَّذِينَ و به نشستند آنان كه كَذَبُوا اللَّهَ دروغ گفتند با خداى وَ رَسُولَهُ و با رسول او و در ادعاى ايمان مراد منافقان اعراب‌اند كه نيامدند و اعتذار . نيز نكردند سَيُصِيبُ الَّذِينَ كَفَرُوا زود باشد كه برسد آنان را كه كافر شدند مِنْهُمْ از اعراب عَذابٌ أَلِيمٌ عذابى مولم بقتل در دنيا و حرق در آخرت .